Kapat
Genel Psikoloji 179 15

Şempanze Deneyi

Şempanze deneyi

Dört genç şempanze deneyi, Belle, Bandit, Bido ve Gigi, çitle çevrili geniş bir alanın kenarındaki bir kafeste yaşamaktadır. Alan onların oyun alanıdır ve daha deney başlamadan bu alanı iyice tanıma olanakları olmuştur. Deney, bir deneycinin şempanzelerden birini kucağına alarak alanı dolaştırmasıyla başlar. Bu arada diğer bir deneyci de onların yanında yürür ve kucaktaki maymun gözlerken alanın çeşitli yerlerine 18 parça yiyecek saklar.

Yerleri hatırlama

Daha sonra şempanze kafese, diğerlerinin yanına konur. Deneyciler de gözleme kulesine çıkarlar. Birkaç dakika sonra kafesin kapısı otomatik olarak açılır ve şempanzelerin kafesten çıkarak alanı araştırmalarına olanak sağlanır. Kapı açılınca bütün hayvanlar dışarı çıkarlar. Kucakta dolaşmış olan şempanze, hemen, yiyecek saklanan yerlerden en yakın olanına koşar, kısa bir süre o çevreyi araştırır ve yiyecek parçacığını bulur. Daha sonra, hayvan çeşitli yerlere saklanmış yiyecek parçacıklarını buldukça hareketleri yavaşlamaya başlar. Fakat hiçbir zaman rastgele dolaşmaz;
bir saklama yerinden diğerine gider. Deneycinin yiyecek parçacıklarını saklayışını görmemiş olan hayvanlarsa rastgele araştırmaları sırasında çok az sayıda yiyecek bulurlar.

şempanze deneyi

Sonuçları

Sonuç

Bu işlem her hayvan için birçok kez tekrarlanır ve her tekrarda birbirinden farklı 18 saklama yeri kullanılır. Yukarıda  her şempanze için en çok yiyecek parçacığı bulduğu günün arama örüntüsü gösterilmiştir. Her hayvan için 18 saklama yeri ile aramaya başlama noktası (b) ve aramanın bittiği nokta (s) belirtilmiştir.

Çizgiler hayvanların izledikleri yolu göstermektedir; oklar ise arama sırasındaki hareket yönleri hakkında kabaca bir fikir vermektedir. Çizgilerin yiyecek saklanan yerlere değmesi o noktadaki yiyeceğin bulunduğuna işaret etmektedir. Örneğin Belle 18 yiyecek parçasının hepsini bulmuş, Bandit ise iki tanesini bulamamıştır. Bu arama haritalarının en ilginç yönleri “en kısa yol” ilkesine uymalarıdır. Her hayvan bulmuş olduğu yiyecek parçasına en yakın olan saklama yerine gitmekte, rastgele aramamaktadır. Şempanzeler yiyecek parçalarının birbirleriyle ilişkisini olduğu kadar yiyeceklerin alandaki ağaçlarla ya da ot kümeleriyle olan ilişkilerini de bilmektedirler. Diğer bir deyişle, hem alanın hem de alanın içindeki yiyecek parçacıklarının bilişsel haritasına sahiptirler. Bu bilişsel haritalar herhangi bir davranım pekiştirilmeden oluşmuştur; yani, bilişsel öğrenme yer almıştır.

Kaynak (Clifford T. Morgan) (Psikolojiye giriş)

“Şempanze Deneyi” üzerine 15 yorum

  1. ahmet dedi ki:

    çok yararlı bir paylaşım her şey için güzel olmuştur.

  2. Shazedul dedi ki:

    gerçekten başarılı bu maymunu biliyorum izledim güzel

  3. Nihat Şirin dedi ki:

    Gerçekten ilginç bir yazı olmuş, merak ediyorum bilim adamları bu tür deneylerde ne kadar ileri gidecekler.

  4. masa bayrağı dedi ki:

    ilginç bir deney hakkaten.

  5. Fatih dedi ki:

    ilgin birşey

  6. Halil Yıldız dedi ki:

    Bilim insanları neyle ugrasacagını sasırdııı

  7. Anıl dedi ki:

    Başarılı araştırma :)))

  8. implant diş dedi ki:

    Güzel bir araştırma. Paylaşım için teşekkürler.

  9. ihsan14 dedi ki:

    Çok ilginç makale devamını bekliyoruz.

  10. yılmaz dedi ki:

    İlgi çekici bir deney, ilginç sonuç

  11. Baran POLAT dedi ki:

    sayenizde gerçek şeyler okuyup öğreniyoruz.

  12. ankarakurtarma dedi ki:

    Çok ilginç bir deney zeki hayvanlar, Ama onlar da bilgiyi paylaşmıyorlar anlaşılan.

  13. Orakci Blog dedi ki:

    Bu tarzda birde film vardı sanırım maymunlar cehennemi diye orda da şempazelere deney yapılıyordu bunlarda öyle olmasın sonra 🙂

  14. akinci3 dedi ki:

    Bilgi için teşekkürler. Maymunlar çok akıllı varlıklar. Neye ne tepki verecekleri insan gibi belirli değil.

  15. borademir dedi ki:

    maymun beyni bir çok yönden insan beyninden daha gelişmiştir. görsel hafızaları ve becerileri hayret verici cinsten

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir